หลายคนอาจคุ้นเคยกับฮอร์โมนเพศชายอย่าง ‘เทสโทสเตอโรน’ กันอยู่แล้ว แต่รู้หรือไม่ว่าเจ้าฮอร์โมนนี้มีบทบาทมากกว่าที่คิด วันนี้เราจะพาไปทำความรู้จักกับเทสโทสเตอโรนให้ลึกขึ้นอีกนิด
เทสโทสเตอโรน (Testosterone) เป็นฮอร์โมนเพศเพศชาย
มีอยู่ในกระแสเลือด 2 รูปแบบหลัก ได้แก่
- เทสโทสเตอโรนรวม (Testosterone)
- เทสโทสเตอโรนอิสระ (Free Testosterone) : เทสโทสเตอโรนอิสระเป็นรูปแบบที่ส่งผลโดยตรงต่อการเจริญเติบโตของ
- กล้ามเนื้อ(Muscles)
- ความต้องการทางเพศ
- ความมีชีวิตชีวา
สรุปการทำความเข้าใจถึงความสมดุลระหว่างทั้งสองรูปแบบนี้จะช่วยประเมินสุขภาพของฮอร์โมน ประสิทธิภาพการเล่นกีฬา และภาวะบกพร่องที่อาจเกิดขึ้นได้
Testosterone มีกี่แบบ?
รูปแบบของ เทสโสเตอโรน สามารถแบ่งได้เป็น 2 รูปแบบ
- Total testosterone สามารถแบ่งได้อีก 2 แบบ
- Testosterone + Albumin คือ Testosterone ที่ถูกจับกับโปรตีนชนิดอัลบูมินในกระแสเลือด เป็นอีกรูปแบบที่ถูกนำไปใช้ได้ดี แต่ก็ไม่เท่าแบบ Free Testosterone
- Testosterone + SHBG คือ Testosterone ที่ถูกจับอยู่กับโปรตีนชนิด Sex Hormone Binding Globulin (SHBG) ในกระแสเลือดซึ่งจะทำให้ลดทอนประสิทธิภาพการทำงานของฮอร์โมน Testosterone ลงไป รูปแบบนี้จึงถือว่ามีประสิทธิภาพในการทำงานที่ต่ำที่สุดใน 2 รูปแบบ
- Free testosterone คือ เทสโทสเตอโรนอิสระ(Free Testosterone) จะไม่ถูกจับด้วยโปรตีนชนิดใด ๆ จึงถูกนำไปใช้ได้ง่ายกว่าทุกรูปแบบ
เมื่อไร ที่ควรตรวจ เทสโทสเตอโรน เเต่ละรูปแบบ
การตรวจวัดระดับเทสโทสเตอโรนรวม(Total testosterone) :
- ใช้เป็นการทดสอบคัดกรองทั่วไปสำหรับภาวะขาดหรือเกินของฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน
การตรวจวัดระดับ Free testosterone :
- ใช้เป็นตัวชี้วัดต่อการเจริญเติบโตและการสร้างของกล้ามเนื้อ อารมณ์ทางเพศ พลังงาน อารมณ์ การเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ
- ใช้เป็นตัวชี้วัดที่ดีสำหรับภาวะต่างๆ เช่น วัยทองของเพศชาย ภาวะมีบุตรยาก และความผิดปกติของการเผาผลาญ
ปัจจัยที่มีผลต่อระดับ Testosterone ต่ำ
- อายุโดยปกติฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนจะลดลงตามอายุ โดยทั่วไปจะลดลง 1-2% ต่อปีหลังจากอายุ 30 ปี เนื่องจาก ระดับ SHBG จะเพิ่มขึ้นตามอายุ ส่งผลให้ Free Testosterone มีน้อยลง
- ความอ้วน
- มีโรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน โรคตับ
- การพักผ่อนไม่เพียงพอ
- ภาวะความเครียด
- การไม่ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
- การดื่มแอลกอฮอล์หรือสูบบุหรี่เป็นประจำ
การเตรียมตัวก่อนมาตรวจฮอร์โมน Testosterone
- ไม่ต้องงดน้ำและอาหาร
- แนะนำให้ตรวจในช่วงเวลา 7.00 น. ถึง 10.00 น
