Osteocalcin คือ โปรตีนหรือฮอร์โมนจากเซลล์สร้างกระดูก (osteoblast) ใช้เป็นตัวชี้วัดการสร้างกระดูก (bone formation marker) และยังมีบทบาทต่อระบบอื่นของร่างกายด้วย
หน้าที่หลักของ Osteocalcin
- สะท้อนการสร้างกระดูก ถ้า osteocalcin มีปริมาณที่เหมาะสม จะส่งผลต่อกระบวนการสร้างกระดูกให้ทำงานได้ดี
- สมดุลกระดูก :ใช้ติดตามภาวะ กระดูกบางและกระดูกพรุน (Osteopenia / Osteoporosis)
- ฮอร์โมนเพื่อเมตาบอลิซึม จะช่วยเพิ่มความไวต่ออินซูลินเกี่ยวข้องกับพลังงาน กล้ามเนื้อ และไขมัน
- เชื่อมโยงกับอายุยืนยาว (Longevity)
การตรวจ Osteocalcin เพื่ออะไร?
- ประเมิน อัตราการสร้างกระดูก
- ติดตามผล การรักษา Osteoporosis
- ใช้ร่วมกับ P1NP (สร้างกระดูก) และ CTXหรือ Beta-Crosslap (สลายกระดูก)
เหมาะกับกลุ่ม
- วัยทองหญิง และ ชาย
- ผู้สูงอายุ
- คนออกกำลังกายหนัก หรือ ฟื้นฟูกระดูก
- ผู้ใช้ฮอร์โมน หรือวิตามิน D หรือ แคลเซียม
วิธีการแปลผล
- ระดับต่ำ : มีการสร้างกระดูกลดลง : เสี่ยงสูงต่อการเกิดกระดูกบางเพราะกระดูกมีการเปลี่ยนแปลงเร็ว (อาจพบในช่วงเริ่มรักษา หรือ bone turnover สูง)
- ต้องดูร่วมกับ Vitamin D, PTH, Calcium และ Bone markers อื่นๆ (P1NP และ Beta -Crosslap)
สรุป
Osteocalcin ไม่ใช่แค่เรื่องกระดูกแต่คือ ตัวเชื่อม “กระดูก–กล้ามเนื้อ–เมตาบอลิซึม–ความแข็งแรงในระยะยาว”
เอกสารอ้างอิง
- Gundberg, C. M. (1989).Osteocalcin and matrix Gla protein: Vitamin K–dependent proteins in bone.Physiological Reviews, 69(3), 990–1047.
- Lee, N. K., Sowa, H., Hinoi, E., Ferron, M., Ahn, J. D., Confavreux, C.,Karsenty, G. (2007).Endocrine regulation of energy metabolism by the skeleton. Cell, 130(3), 456–469.
- Mera, P., Laue, K., Ferron, M., Confavreux, C., Wei, J., Galán-Díez, M., … Karsenty, G. (2016).Osteocalcin signaling in myofibers is necessary and sufficient for optimum adaptation to exercise.Cell Metabolism, 23(6), 1078–1092.
- Confavreux, C. B., Szulc, P., Casey, R., Varennes, A., Goudable, J., Chapurlat, R. D., & Ferron, M. (2019).Higher serum osteocalcin is associated with improved glucose metabolism in elderly men.Osteoporosis International, 30(5), 1031–1040.
- Zhou, B., Li, H., Liu, J., Xu, L., Zang, J., Wu, S., & Sun, H. (2020).Serum osteocalcin levels are associated with insulin resistance and type 2 diabetes: A meta-analysis.Journal of Diabetes Investigation, 11(3), 597–606.
