tTG-IgA (anti-tissue Transglutaminase IgA) คือการตรวจหา แอนติบอดีชนิด IgA ที่ร่างกายสร้างขึ้นมา ต่อต้านเอนไซม์ tissue transglutaminase (tTG)ซึ่งเป็นเอนไซม์สำคัญที่อยู่ในผนังลำไส้เล็ก เมื่อผู้ที่มี coeliac disease รับประทาน gluten ระบบภูมิคุ้มกันจะเข้าใจผิดและสร้าง tTG-IgA ขึ้นมา ทำให้เกิดการอักเสบและทำลาย villi ของลำไส้เล็ก
tTG-IgA ตรวจเพื่ออะไร?
ใช้เป็น การตรวจคัดกรองหลัก (first-line screening test) เพื่อช่วยวินิจฉัย coeliac disease (โรคแพ้กลูเตนชนิดภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง) เป็นการตรวจที่นิยมมาก เพราะ
- ความไว (sensitivity) สูง ≈ 90–98%
- ตรวจง่าย ค่าใช้จ่ายไม่แพง
tTG-IgA ตรวจพบอะไรโดยตรง?
ตรวจพบว่า ร่างกายกำลังสร้างภูมิคุ้มกันมาทำร้ายเอนไซม์ tTG ของตนเอง
ซึ่งเป็นหัวใจของกลไก autoimmune ใน coeliac disease
ความหมายของผลตรวจ
- tTG-IgA Positive (ผลบวก) : บ่งชี้ว่ามีโอกาสเป็น coeliac disease สูง
- ควรตรวจ EMA-IgA เพิ่มเพื่อยืนยัน
- ในบางกรณีอาจพิจารณา biopsy ลำไส้เล็ก
- tTG-IgA Negative (ผลลบ) :โอกาสเป็น coeliac disease ต่ำ
ยกเว้น
- ผู้ป่วยงดกลูเตนก่อนตรวจ
- หรือมีภาวะ IgA deficiency
ข้อควรระวังสำคัญ
ต้อง ยังรับประทานอาหารที่มีกลูเตนอยู่ ก่อนตรวจ
(หากงดกลูเตน อาจได้ผลลบปลอม)
สรุปลำดับการตรวจที่ใช้บ่อย
- tTG-IgA → ตรวจคัดกรอง
- EMA-IgA → ตรวจยืนยัน
- (บางราย) Intestinal biopsy → ยืนยันขั้นสุดท้าย
สรุป
tTG-IgA จึงเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของ early diagnosis เพื่อป้องกันผลกระทบต่อ gut & bone health ในระยะยาว
