การตรวจวัดเอนไซม์ pancreatic elastase-1 ในอุจจาระ ใช้ประเมินความสามารถของตับอ่อนส่วน Exocrine (Exocrine Pancreatic Function) ในการหลั่งเอนไซม์ย่อยอาหาร และช่วยคัดกรองภาวะที่ตับอ่อนสร้างและหลั่งเอนไซม์ย่อยอาหาร (exocrine pancreatic insufficiency: EPI)
ตับอ่อน (Pancreatic) สร้างเอนไซม์ช่วยย่อยอาหารหลายชนิด เช่น lipase, amylase และ proteases โดย elastase มีความคงตัวระหว่างผ่านทางเดินอาหาร จึงสามารถตรวจจากอุจจาระเพื่อเป็นตัวแทนการหลั่งเอนไซม์จากตับอ่อนได้
การแปลผล
- ค่า ≥200 µg/g stool : ปกติ
- ค่า 100–199 µg/g : ลดลง หรือ ควรประเมินเพิ่มเติม
- ค่า <100 µg/g : สนับสนุนภาวะตับอ่อนสร้างเอนไซม์ย่อยอาหารไม่เพียงพอ (exocrine pancreatic insufficiency: EPI) อย่างมาก
หมายเหตุ :
หมายเหตุ : ทั้งนี้ควรใช้เกณฑ์ของวิธีตรวจและห้องปฏิบัติการนั้น ๆ และตัวอย่างอุจจาระที่เหลวมากอาจส่งผลให้ค่าที่ตรวจวัดได้ต่ำกว่าความจริงได้
ดังนั้น สำหรับโปรแกรมตรวจ Gut Dysfunction Panel สามารถจัด Fecal Elastase-1 ไว้ในกลุ่ม:
ระบบการย่อย & การดูดซึม (Digestion & Absorption) เพื่อเช็คการทำงานของตับอ่อนในการย่อยอาหาร (Pancreatic digestive function)
สรุป
Fecal Elastase-1 ช่วยเช็คตับอ่อนผลิตเอนไซม์สำหรับย่อยอาหารได้เพียงพอหรือไม่
เอกสารอ้างอิง
- Dominici, R., & Franzini, C. (2002). Fecal elastase-1 as a test for pancreatic function: A review. Clinical Chemistry and Laboratory Medicine, 40(4), 325–332.
- Whitcomb, D. C., Buchner, A. M., & Forsmark, C. E. (2023). AGA clinical practice update on the epidemiology, evaluation, and management of exocrine pancreatic insufficiency: Expert review. Gastroenterology, 165(5), 1292–1301.
